Typ osobowości: towarzyski
Osoby o towarzyskim typie osobowości:
- są skoncentrowane na emocjonalności, świat emocji jest dla nich najważniejszy, łatwo uzewnętrzniają emocje, zachowują się w sposób afektowany, szybko zmienia się im nastrój, na wydarzenia życiowe reagują z emfazą,
- pociągają je romanse, melodramaty, mają bogatą wyobraźnię, opowiadają barwne historie, są witalne, łakome życia,
- bardzo dobrze się czują, kiedy są w centrum uwagi, dodaje im to skrzydeł,
- ważny jest dla nich wygląd, wiele czasu poświęcają aby odpowiednio wyglądać,
- potrafią umiejętnie uwodzić, można zauważyć, że cieszą się swoją seksualnością,
- łatwo angażują się w nowe związki ze względu na zaufanie z jakim zwracają się do innych osób,
- są podatne na sugestie, na nowe idee reagują entuzjazmem.
O ile cechy te są obecne w umiarkowanym stopniu, to w żaden sposób takiej osobie nie muszą przeszkadzać w szczęśliwym życiu a wręcz w wielu okolicznościach mogą stanowić atut, który odpowiednio wykorzystany może przyczynić się do sukcesów życiowych.
Zaburzenie osobowości: histrioniczne
Dopiero gdy cechy typu osobowości stają się w groteskowy sposób przesadzone, sztywne, uporczywe, nie ma możliwości zmiany sposobu działania to cierpi z ich powodu zarówno taka osoba jak i jej otoczenie.
Poniższy link prowadzi do artykułu zawierającego odpowiedzi na często zadawane pytania odnośnie leczenia zaburzeń osobowości więcej na temat leczenia zaburzeń osobowości.
Według DSM IV aby rozpoznać histrioniczne zaburzenie osobowości osoba powinna spełniać co najmniej pięć z poniższych kryteriów:
- cierpi, jeżeli nie znajduje się w centrum uwagi,
- w kontaktach z innymi ludźmi często zachowuje się nieodpowiednio, próbuje uwodzić, prowokować seksualnie,
- szybko zmieniają się jej emocje, są bardzo powierzchowne,
- konsekwentnie wykorzystuje wygląd zewnętrzny aby skupić na sobie uwagę,
- wypowiada się w sposób nadmiernie impresjonistyczny, pozbawiony szczegółów,
- dramatyzuje siebie i swoje losy, w przesadzony sposób wyraża swoje emocje,
- wyolbrzymia, przesadza jeżeli chodzi o relacje z innymi ludźmi, widzi w nich silniejszą więź niż ma to miejsce w rzeczywistości.
Theodore Millon i Roger Davis w "Zaburzenia osobowości we współczesnym świecie" dokonuje dalej idącego rozróżnienia tego rodzaju osobowości na "wzburzoną", "pełną życia", "nieszczerą", "infantylną" , "zjednującą" i "teatralną".
Wiąże się to z tym, że w realnym świecie raczej nie ma się do czynienia z osobami o jednym typie osobowości i cechach z tym jednym rodzajem osobowości związanych, najczęściej jest to mieszanina różnego rodzaju cech, z pewnymi dominującymi aspektami, wyróżniającymi się na tle pozostałych.
I tak osobowość histrioniczna z domieszką cech osobowości antyspołecznej została nazwana "nieszczerą", z domieszką cech osobowości z pogranicza została nazwana "wzburzoną" oraz inna jej specyficzna odmiana z domieszką cech osobowości z pogranicza "infantylną", z domieszką cech osobowości narcystycznej "pełną życia", z domieszką cech osobowości zależnej "zjednującą" a jeżeli jednak to jest czysta odmiana wzorca, bez wyraźnych domieszek innych typów "teatralną".
Poniżej można znaleźć więcej informacji na temat tych odmian osobowości histrionicznej.
"Wzburzona"
- z domieszką cech osobowości z pogranicza, jednakże przekładającą się na inny obraz od podtypu "infantylnego",
- brak wyrazistego poczucia swojej tożsamości, "ja" rozbite w sposób charakterystyczny dla osobowości z pogranicza,
- wyraźna, intensywna zmiennność emocji, nastrojów, w trakcie lepszego dla takiej osoby czasu z większym nasileniem ujawniają się cechy osobowosci histrionicznej: sprawność towarzyska, budowanie atrakcyjnej powierzchowności,
- pod naporem cech charakterystycznych dla osobowości borderline pojawiają się acting auty, niezdolność do tolerowania frustracji, wybuchy wściekłości aż do furii, następnie przejście do depresyjnego zmęczenia, wyczerpania, poruszanie się w cyklu pomiędzy tymi stanami,
- nierzadko z upływającym czasem osłabiają się cechy histrioniczne, coraz więcej jest braku satysfakcji, mocno krytycznego podejścia do innych osób,
- czasem pojawia się wątek dramatyzowania dolegliwości swojego ciała na rzecz uzyskania uwagii otoczenia.
"Pełna życia"
- posiadająca znaczącą domieszkę cech osoby narcystycznej,
- pełna energii, optymizmu, życia aż do obrazu osoby hipomaniakalnej,
- połączenie cech uwodzicielskich typowych dla osoby histrionicznej oraz wręcz hipomaniakalnej energii,
- niezbyt głęboki i refleksyjny sposób myślenia,
- dość częste zmiany partnerów, czasem zaskakująco częste im w nasileniu cech dalej w stronę psychopatologii,
- jeżeli cechy te wyraźnie zmierzają w swoim nasileniu w stronę psychopatologii często skutkuje to nagminnym niekończeniem rozpoczętych spraw, projektów, gotowość do angażowania się w nowe zamienia się w niezdolność do ukończenia czegokolwiek.
"Nieszczera"
- z obecnością znaczącego aspektu osobowości antyspołecznej,
- instrumentalne traktowanie swoich własnych histrionicznych cech jako narzędzi przydatnych w osiąganiu zamierzonych celów,
- na pierwszy rzut oka wydają się miłe, szczere, pomocne, dopiero po czasie można się zorientować, że pod tą fasadą płynie nurt związany z cechami antyspołecznymi takimi jak nieprzestrzeganie różnego rodzaju umów, czy nawet prawa, skłonność do konfrontacji, czasem nawet do fizycznej przemocy,
- często pozorne, fasadowe funkcjonowanie jako osoba histrioniczna, skrywające cechy antyspołeczne,
- w przypadku gdy cechy antyspołeczne nabierają wymiaru psychopatycznego aspekt histrioniczny coraz to bardziej jest w służbie manipulacji, nikczemności, złośliwego wykorzystywania innych osób,
- w przypadku rysu psychopatycznego obawa, że aspekt histrioniczny może być odczytany przez inne osoby jako słabość i co za tym idzie skłonność do jego rugowania.
"Infantylna"
- jeden z podtypów z domieszką cech osobowości z pogranicza,
- w powiązaniu z brakiem stabilnego poczucia tożsamości osoby takie względem znaczących dla siebie osób prezentują mocno zależną i roszczeniową postawę,
- dla utrzymania wewnętrznej homeostazy potrzebują ciągłego potwierdzania akceptacji ich osoby, gdy zaczyna tego brakować, porusząją się pomiędzy depresją i przesadzoną uległością,
- ich emocje szybko sie zmieniają, przeskakują z jednego stanu w drugi, są intensywne, często sprzeczne ze sobą, które to osoba taka może jednocześnie starać się wyrazić,
- gdy mają lepszy nastrój mogą okazywać wręcz dziecięcą życzliwość, ale niewiele trzeba by wybuchnęły wściekłością, gdy ktoś się z nimi nie zgadza, czy też popadły przygnębienie,
- znaczące trudności w tolerowaniu frustracji, wymagań jakie niesie ze sobą rzeczywistość,
- często w historii życia zbyt wczesna seksualizacja kontaktów z innymi ludźmi.
"Zjednująca"
- z elementami właściwymi dla osobowości zależnej i kompulsywnej,
- bez przesadzania można powiedzieć, że celem ich życia jest uzyskanie aprobaty,
- mocno się wysilają, żeby poczuć, że ktoś je akceptuje, docenia,
- gdy czują brak zaangażowania, czy wręcz obojętność, to jeszcze bardziej wzmagają swoje wysiłki, żeby zasłużyć na aprobatę ze strony innych osób,
- w nadmiarowy sposób starają się neutralizować wszelkiego rodzaju konflikty, łącznie z tymi których zaistnienie i przeprowadzenie mogłoby leżeć w ich interesie, wolą się dostosować nawet za cenę swojej frustracji, rezygnacji z samych siebie,
- w ten sposób starają się kompensować doświadczanie siebie samych przez pryzmat poczucia winy, bezwartościowości, poczucie własnej bezradności.
"Teatralna"
- odmiana wzorca z niewielką ilością aspektów innych typów osobowości,
- osoba taka podporządkowuje swoje "ja" odczytywanym przez siebie potrzebom w otoczeniu społecznym,
- dla bycia w centrum uwagii rezygnuje ze swojego ja, skupia się na tworzeniu siebie w odpowiedzi na oczekiwania innych,
- jest w stanie doprowadzić siebie do bycia skorupą pozbawioną tożsamości, skupioną na dostarczaniu innym tego co uwodzące, interesujące, miłe, traktując siebie jak towar, który trzeba dobrze zareklamować i sprzedać - zdobyć zaintersowanie dla swojej osoby,
- dąży do tego by być jak najbardziej atrakcyjną dla innych bez zwracania uwagii na to kim jest, co jest w zgodzie z jej tożsamością a co nie,
- czasem osobom takim trudno zharmonizować w całość podkreślanie swojej męskości, kobiecości co prowadzi to powstania nadmiarowej karykatury kobiecości, męskości z czego takie osoby często nie zdają sobie sprawy,
- są skłonne do dramatyzowania, powiększania emocji ze szczególną siłą i uporczywością.
Jedną z metod leczenia w przypadku zaburzenia osobowości histrionicznego jest psychoterapia indywidualna w modalności psychoanalitycznej.
powrót do listy typów i zaburzeń osobowości